İş Kanunu ve İzin

İş kanunu çalışanlara doğal yaşamın bir parçası olan ölüm, doğum, hastalık, evlilik, tatil gibi durumlarda dinlenme amacıyla izin hakkı tanımıştır. Bu izin türleri aşağıdaki gibidir.

Yıllık ücretli izin işyerinde deneme süresi dâhil en az 1 yıllık kıdeme sahipç alışanların hak ettiği izin türüdür. Bu izin hakkından vazgeçilmez.

Yıllık izin süreleri;

Bir yıldan beş yıla kadar (beş yıl dahil) olanlara on dört günden,

Beş yıldan fazla on beş yıldan az olanlara yirmi günden,

On beş yıl (dâhil) ve daha fazla olanlara yirmi altı günden,
az olmaz.

Ancak on sekiz ve daha küçük yaştaki işçilerle elli ve daha yukarı yaştaki işçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi yirmi günden az olamaz.

Yıllık izin süreleri iş sözleşmeleri ve toplu iş sözleşmeleri ile artırılabilir.

Yıllık ücretli izin bir bölümü 10 günden az olmamak şartıyla en fazla 3’e bölünerek kullanılabilinir.

Kullanılmayan yıllık izinlere ait ücretler iş akdi sona erdiğinde işçiye ödenir.

2-Yeni İş Arama İzni ( İş K. Md. 27)

Çalışanın istifası (Y.9.HD. E.9619, K.8102, T.14.11.1959)  ya da işveren tarafından iş akdine son verilmesi durumunda bildirim sürüleri içinde çalışanın hak ettiği izin türüdür.

İzin Süresi;

Bildirim süresi boyunca çalışma saatleri içinde en az günde 2 ( İki) saat.

Ancak işçi işverene haber vermek şartıyla işten ayrılma gününden önceki günlere denk getirerek bu izni toplu olarak kullanabilir.

İşveren tarafından kullandırılmayan ya da eksik kullandırılan yeni iş arama izni ücreti iş akdi sona erdiğinde işçiye ödenir.

3-Doğum İzni(  İş K. Md. 74)

Hamile işçilerin doğumdan önce 8 hafta doğumdan sonra 8 hafta şeklinde kullanabileceği izin türüdür. Çoğul gebeliklerde izi süresinin doğumdan önceki bölüme 2 hafta daha eklenir.

Doktor onayı alınırsa işçi doğumdan önceki 3 haftaya kadar çalışabilir. Bu durumda kullanmadığı süreler doğumdan sonra izin olarak kullanılır.

4- Periyodik Kontrol İzni ( İş K. Md. 74)

Hamile işçilere, hamilelik süresince periyodik kontroller için tanınmış izin türüdür.

5- Süt İzni ( İş K. Md. 74)

Kadın işçilerin bir yaşından küçük çocukları olması halinde onları emzirmeleri için hak ettikleri izin türüdür.

Bu izin günde 1,5 ( Bir Buçuk)  saattir ve sürenin hangi saatler arasında ve kaça bölerek kullanacağına işçi kendi karar verir.

6- Evlenme İzni ( İş. K. Md.46-55)

Çalışanlara evlenmeleri halinde tanınmış türdür. Süresi en az 3 ( Üç ) gündür.

7- Ölüm İzni ( İş. K. Md.46-55)

Çalışanların anne, baba, kardeş, eş, çocuk ölümlerinde çalışanlara verilecek izin türüdür.  Süresi en az 3 ( Üç ) gündür.

8- Yol İzni ( İş K. Md. 56)

Çalışanların ücretli yıllık izinlerini işyerinin bulunduğu yerden başka bir yerde geçirmesi durumunda bunu belgeledikleri takdirde alacakları 4 güne kadar olan izin türüdür.

9- Doğum İzni Sonrası Ücretsiz İzin ( İş K. Md. 74)

Kadın işçinin isteği halinde doğum izni olarak kullanacağı 16 hafta ya da çoklu gebeliklerde 18 hafta sonrasında alabileceği 6 aya kadar olan izin hakkıdır.

10- Hastalık ve Dinlenme İzni ( İş K. Md. 46)

Çalışanlara doktor raporu ile bir haftalık süreyi geçmemek şartıyla verilen izin türüdür.

11-Diğer İzinler ( İş K. Md. 46)

Çalışanlara işverence bir haftalık süreyi geçmemek şartıyla verilen izin türüdür.

2011 Yılı Ücret Bilgileri

Ücretler	Temmuz 2010	Ocak 2011	Temmuz        2011
Memur Katsayısı	0,059445	0,061823
Memur Yan ödeme katsayısı	0,018843	0,019597
Memur Taban Aylığı	793,10-	824,83-
Memur özel hizmet tazminatı (%100)	564,73-	587,32-
Memurun çalışmayan eşi için aile aylık yardımı	89,17-	112,73-
Memurun aylık çocuk yardımı (tek çocuk)	14,86-	15,46-
En düşük emekli memur maaşı (%4 ek ödeme ile birlikte)	898,25-
Memur fazla mesai saat ücreti	1,15-	1,25-	1,25-
Yıllık kıdem tazminatı tavanı	2517,01-	2617,69-
Brüt asgari ücret	760,50-	796,50-	837,00-
Net asgari ücret	544,90-	570,21-	599,21-
Sigorta primine esas üst matrah sınırı	4923,25-	5177,25-	5440,50-
Çalışan için aylık asgari geçim indirimi	54,68-	59,74-	59,74-
Çalışmayan eş için aylık asgari geçim indirimi	10,94-	11,95-	11,95-
Bir çocuk için aylık asgari geçim indirimi	8,20-	8,96-	8,96-
%15 Gelir vergisi oranının uygulandığı kümülatif vergi matrahı dilimi	0-8800 arası	0-9400 arası	0-9400 arası
%20 Gelir vergisi oranının uygulandığı kümülatif vergi matrahı dilimi	8800-22000	9400-23000 arası	9400-23000 arası
%27 Gelir vergisi oranının uygulandığı kümülatif vergi matrahı dilimi	22000-50000	23000-80000 arası	23000-80000 arası
%35 Gelir vergisi oranının uygulandığı kümülatif vergi matrahı dilimi	50000 üstü	80000 üstü	80000 üstü
6245 s.Kanuna göre ek göstergesi 3000-5799 arasında olan memurlar için günlük harcırah	27,50-	29,00-	29,00-
6245 s.kanuna göre 1-4. derece memurlar için günlük harcırah (işçiler için de uygulanır)	25,00-	26,50-	26,50-
5-15 Derece memurlar için günlük harcırah	24,00-	25,50-	25,50-
En yüksek işsizlik maaşı	608,00-	637,20-	669,60-
En düşük işsizlik maaşı	304,00-	618,60-	334,80-
1.Derece sakatlık indirimi	680,00-	700,00-	700,00-
2.Derece sakatlık indirimi	330,00-	350,00-	350,00-
3.Derece sakatlık indirimi	160,00-	170,00-	170,00-

NOT:
-Aralık ayı enflasyon oranının açıklanması ile enflasyon farkından dolayı  memur maaş verileri ve kıdem tazminatında ilave artış yapılacaktır.
-Yeni rakamlar belirlendiğinde tablo güncelleştirilecektir.

memur gösterge sistemi

Memuriyet sistemi esas olarak Devlet Memurları Kanunun 43 .maddesinde belirtilen aylık gösterge tablosuna dayanır.Aylık gösterge tablosu; memurun tahsil, kadro ve kıdemine bağlı olarak 15. derecede başlayıp 1. derece 4. kademede son bulan bir skaladan ibarettir.Normal olarak memurlar her yıl bir kademe alarak terfi ederken her üç kademe ise bir dereceye eşittir.Memurun tahsil durumu üst dereceye uygun değilse veya görev yaptığı kurumda kadrosuna uygun üst derece bulunmadığı taktirde memur  4. kademeden itibaren sağa doğru (yan terfi) terfi alır.

MEMUR GÖSTERGE TABLOSU

Dereceler	Kademe 1	Kademe 2	Kademe 3	Kademe 4	Kademe 5	Kademe 6	Kademe 7	Kademe 8	Kademe 9
1	1320	1380	1440	1500
2	1155	1210	1265	1320	1380	1440
3	1020	1065	1110	1155	1210	1265	1320	1380
4	915	950	985	1020	1065	1110	1155	1210	1265
5	835	865	895	915	950	985	1020	1065	1110
6	760	785	810	835	865	895	915	950	985
7	705	720	740	760	785	810	835	865	895
8	660	675	690	705	720	740	760	785	810
9	620	630	645	660	675	690	705	720	740
10	590	600	610	620	630	645	660	675	690
11	560	570	580	590	600	610	620	630	645
12	545	550	555	560	570	580	590	600	610
13	530	535	540	545	550	555	560	570	580
14	515	520	525	530	535	540	545	550	555
15	500	505	510	515	520	525	530	535	540

Memurların gösterge tablosuna giriş derece/kademeleri farklı olduğu gibi en fazla yükselebilecekleri derece ve kademeleri de tahsil,kadro ve kıdemlerine göre değişir. İlköğretim mezunları memuriyete 14/1.,lise mezunları 13/3 ,meslek lisesi mezunları 12/2 , iki yıllık yüksekokul mezunları 10/2,dört yıllık fakülte mezunları ise 9/1 .dereceden başlar. Bunların dışında mühendis ve mimarlara,doktorlara,özel yarışma sınavı ile memuriyete girenlere ilave bir derece verilmektedir ki, bu konu DMK’nun 36 .maddesinde açıklanmaktadır.İlköğretim mezunlarının en fazla yükselebilecekleri derece 5/9,lise ve meslek lisesi mezunlarının 3/8,iki yıllık ve üzeri yüksekokul mezunlarının ise  en üst  derece /kademe olan  birinci derece dördüncü kademedir.Memur kadroları derece esasına göre ayrıldığı için her bir ünvandaki memurun kadro derecesi olarak en fazla yükselebileceği derece vardır.Mesela düz memurlar tahsili ne olursa olsun en fazla 5. dereceye,veri hazırlama ve kontrol işletmenleri,teknisyen ve şefler 3. derece,mühendis,avukat, mimar,öğretmen gibi mesleklerle müdürler birinci derece kadroya yükselebilirler. Memurların tahsil ve  kadro dereceleri arasındaki uyumsuzluk sorunu  (mesela memur ünvanlı personelin fakülte mezunu olmasına rağmen maaş ve emeklilik yönünden 5. dereceden yukarı çıkamaması gibi) yargı kararları ile çözülmüş olmasına rağmen yeşil pasaport alabilmek için memurların kadro derecesi olarak 3. dereceye terfi etmiş olmaları şarttır.

Bunların dışında DMK’nun 37 .maddesine göre azami yükselebilecekleri derecenin dördüncü kademesinde bulunanlara son altı yıllık sicil notu ortalaması en az 90 ve son sicil notu da olumlu olanlar kadro şartı aranmaksızın bir üst dereceye geçirilir. Ayrıca son altı yıllık sicil not ortalaması en az 90 olanların aylık dereceleri bir kademe yükseltilir. 

Memurların asli maaşları bulundukları derece kademede bulunan göstergenin memur maaş  katsayısı ile çarpımından oluşur.Sözkonusu tutar  2010 ikinci yarısı için   örnek; 5 derece 1 kademede bulunan memur için  835*0,059445=49,64-TL'sından ibarettir.Uygulamada maaş hesabına ek gösterge de katılmasına rağmen memurun (taban aylığı,özel hizmet tazminatı,yan ödeme,ek ödeme,aile yardımı gibi) ek ödemeleri hariç asli maaşı yine asgari ücretin altında kaldığı için kimi kurumlarda çalışan memurlara verilen ikramiyeler asgari ücret üzerinden hesap edilmektedir.Zira yasa gereği asgari ücretten daha az aylık ödenmesi mümkün değildir.

Ambulans ve Acil Bakım Teknikerliği Hakkında Bilgi

Ambulans ve Acil Bakım Teknikerliği Mesleki ve Özellikleri
Kaza, yangın gibi felaketler sonucunda yaralananlarla, kalp krizi, felç, solunum yetersizliği gibi nedenlerle birden bire hastalanan insanları, gerektiğinde bulundukları yerde ilk tedavilerini yapıp, güvenli bir şekilde hastanelerin acil servisine getiren kişidir.

GÖREVLER

- Hastanın durumunu ve çevresini inceleyerek, yakınlarından bilgi alarak sorununu belirler.

- Durumuna göre hastaya ilk yardım tekniklerini uygular,

- Hastanın güvenli bir biçimde ambulansa yerleştirilmesi için gerektiğinde polis veya itfaiyenin yardımını sağlar, gereğini yapar,

- Yolda hastaya acil bakım hizmeti verir,

- Hastayı bir sağlık kuruluşuna teslim eder, oradaki ilgililere hastanın durumu hakkında bilgi verir,

- Hastanelerin acil servis bölümünde ilk yardım görevi yapar,

- Gerektiğinde ambulans sürücülüğü de yapar.

KULLANILAN ALET VE MALZEMELER

- Ambulans,

- Ambulans içindeki her türlü sağlık ekipmanı.

MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER

 

Ambulans ve acil bakım teknikeri olmak isteyenlerin;

- Fen bilimlerine, özellikle biyolojiye ilgili ve bu alanda başarılı,

- Hasta ve zayıf insanlara yardım etmekten hoşlanan,

- Bedence sağlıklı ve güçlü,

- Çabuk ve doğru karar verebilen,

- Ellerini ve parmaklarını ustalıkla kullanabilen,

- Dikkatli, soğukkanlı ve sorumluluk duygusu güçlü,

- Başkaları ile iyi iletişim kurabilen

kimseler olmaları gerekir.

ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI

Ambulans ve acil bakım teknikerinin çalışma ortamı çok çeşitlidir. Kaza ve yangın yerlerine gittiğinde tehlike ile karşılaşabilir. Ambulans ve acil bakım teknikeri görevini yaparken polis, jandarma ve itfaiye gibi ekip mensuplarıyla, hasta yakınlarıyla ve diğer sağlık personeli ile iletişim halindedir.

ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI

Ambulans ve acil bakım teknikerleri, üniversite ve devlet hastanelerinin, özel sağlık kuruluşlarının ambulans servisleri ve işyeri acil yardım ünitelerinde çalışırlar. Mesleki eğitimin az sayıda üniversitede verilmesi ve öğrenci kontenjanlarının düşük olması nedeniyle mezun olan öğrenciler iş bulma konusunda fazla zorlanmamaktadır. Kazalar sonrası ilk yardım, kurtarma ve taşıma hizmetlerindeki yetersizlik nedeniyle meydana gelen can kaybı ve sakatlıklar göz önüne alındığında “Ambulans ve Acil Bakım Teknikerliği”nin önemi daha iyi anlaşılmaktadır.

MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER

Ambulans ve acil bakım teknikerliği mesleğinin eğitimi, çeşitli üniversitelere bağlı sağlık hizmetleri meslek yüksekokulları bünyesindeki “Ambulans ve Acil Bakım Teknikerliği” ve Sağlık Bilimleri Meslek Yüksek okullarının “Acil Bakım Teknikerliği“”bölümlerinde verilmektedir.

MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI

Meslek liselerinin Acil Tıp Teknisyenliği, İlk Yardım ve Acil Bakım Teknisyenliği ve Yaşlı Hizmetleri bölümlerinden mezun olanlar “Ambulans ve Acil Bakım Teknikerliği” ve “Acil Bakım Teknikerliği” ön lisans programlarına sınavsız geçiş için başvurabilirler. Gereken koşullara sahip oldukları takdirde yerleştirilebilirler.

Meslek liselerinin sınavsız geçiş için belirlenen bölümleri dışındaki bölümlerden ya da liselerden mezun olanlar/olacaklar ise sınavsız yerleştirme sonunda kontenjan kalırsa ek yerleştirme ile açık olan programlara isteklerine ve ÖSS puanlarına göre yerleştirilebileceklerdir.Bunun için bu kişilerin ÖSYM Başkanlığınca yapılan Öğrenci Seçme Sınavına (ÖSS) girmeleri ve yeterli “Sayısal (SAY-1)” puanı almaları gerekir.

EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ

Ambulans ve acil bakım teknikerliğinin eğitimi, ön lisans düzeyinde iki yıldır. Eğitim teorik ve pratik olarak sürdürülür. Son yarıyılda yıl içi stajı vardır. Ayrıca 1. ve 2. sınıf sonunda 6′şar haftalık yaz stajı vardır. Stajlar hastane ve sağlık kurumlarında yapılır.

- Öğrenciler ilk üç yarıyılda beden eğitimi ve vücut geliştirme, acil hasta bakımı, acil yardım ve kurtarma çalışmaları, ambulans servisi eğitimi gibi dersleri teorik ve pratik olarak alırlar. Ayrıca davranış bilimleri, anatomi, fizyoloji gibi derslerle genel kültür derslerini alırlar. 4. yarıyılda yani son dönemde yıl içi stajı yaparlar ve sadece beden eğitimi ve vücut geliştirme ile yabancı dil derslerini alırlar.

- Ayrıca bölüm mezunu herkes mutlaka sürücü belgesi almak zorundadır.

MESLEKTE İLERLEME

Ambulans ve Acil Bakım Teknikerliği ve Acil Bakım Teknikerliği ön lisans programını başarı ile bitirenler ÖSYM tarafından açılan Dikey Geçiş sınavında başarılı oldukları takdirde Sağlık Eğitimi, Sağlık Memurluğu, Hemşirelik, Hemşirelik ve Sağlık Hizmetleri lisans programına dikey geçiş yapabilirler.

BENZER MESLEKLER: Hemşirelik, Sağlık Memurluğu.

BURS, KREDİ VE ÜCRET DURUMU

- Meslek eğitimi boyunca isteyen öğrenciler Kredi ve Yurtlar Kurumunca yüksek öğrenim ve harç kredisinden ve yurtlarından faydalanabilirler.

- Öğrenimleri sırasında sürücü ehliyeti almak zorunda olan öğrenciler sürücü kursu ücretini kendileri öderler.

- Mezuniyet sonrasında asgari ücretin 2-3 katı kadar maaş alırlar. Ayrıca üniversite hastanelerinde döner sermayeden pay alırlar.

DAHA AYRINTILI BİLGİ İÇİN BAŞVURULABİLECEK YERLER

- İlgili Eğitim Kurumları,

- Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü Meslek Danışma Merkezi,

- Bünyesinde Meslek Danışma Merkezi bulunan Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü İl ve Şube Müdürlükleri.

İşe iadede emsal karar

 Performans düşüklüğü gerekçesiyle işten çıkarılan bankacı Dilek Duru'nun, mahkeme kararıyla işe iadesine karar verildi.

Özel bir bankada portföy yöneticisi olan Dilek Duru, 2006 yılında ''performans düşüklüğü'' gerekçe gösterilerek işten çıkarıldı. Duru, işten çıkarılmasının ardından Kadıköy 2. İş Mahkemesine avukatı Turgay Özcan aracılığıyla başvurarak, işe dönüş davası açtı. Ancak yerel mahkeme, bilirkişinin hazırladığı rapor doğrultusunda talebi reddetti.

Duru'nun temyize gitmesi üzerine Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, yerel mahkemenin kararına yapılan itirazı görüşüp hazırladığı gerekçeli kararda, davacının performansının düşük olduğu gerekçesiyle savunmasının alınarak iş sözleşmesinin feshedildiğinin görüldüğü belirtildi.

Davacının da performans düşüklüğü sorununun çözümü için ilgili eksikliklerin çalışanlara bildirilerek ortak çözüm yöntemlerinin araştırılması gerektiğini beyan ettiği hatırlatılan kararda, şu görüşler dile getirildi:

''Mahkemece dava dosyası bilirkişiye tevdi edilerek, performans yönünden araştırma yapılması talep olunmuşsa da ibraz edilen bilirkişi raporlarında, davacının savunmasında belirttiği hususlara değinilmediği gibi davalı işveren tarafından oluşturulan performans değerlendirme sisteminin 'genel, objektif, çözüm sağlama amacına yönelik, çalışanlar ve işveren arasındaki işbirliği' esasına dönük olup olmadığı yönünde bir açıklama da içermediği anlaşılmaktadır.''

Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin bu gerekçeyle kararı bozmasının ardından Kadıköy 2. İş Mahkemesinde yeniden görülen davada, Dilek Duru'nun ''talebinin kabulü ile feshin geçersizliğine, davacının işe iadesine'' karar verildi.

Duru'nun avukatı Turgay Özcan, Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin bozma kararının ardından yerel mahkemenin verdiği kararı değerlendirerek, işverenlerin performans değerlendirme sistemiyle ilgili kriterlerini, karardaki kriterlere göre ayarlaması gerektiğini belirtti.

Özcan, ''4 yıl süren bir mücadele oldu. Bu kararla Yargıtay, kimin neye göre çalışanını değerlendirmesi gerektiğini açıklayıp, resmen bu sistemin temel kriterlerinin tespitini yaptı'' dedi.